روایت دمیس هاسابیس از آینده؛ آیا برای هوش مصنوعی عمومی آماده‌ایم؟

باوجود تمامی نظریه‌های متناقضی که پیرامون هوش مصنوعی جریان دارد؛ از شیفتگانی که آن را ناجی بشریت می‌دانند تا وحشت‌زدگانی که منتظر پایان دنیا نشسته‌اند، به‌راحتی نمی‌توانیم نگاه شفاف و واقع‌بینانه‌ای به صحنه‌ای داشته باشیم که اکنون در مرکزش قرار داریم؛ اما شاید ایده‌های کسی که در بالابردن خشت‌به‌خشت این بنای عجیب نقش دارد، تصویر بهتری از آنچه را که رخ می‌دهد، در ذهنمان ترسیم کند.

دمیس هاسابیس، مدیرعامل دیپ‌مایند گوگل در یادداشت اخیر خود تلاش می‌کند چارچوبی عمل‌گرایانه برای یکی‌از بزرگ‌ترین گذارهای تاریخ بشر، یعنی عبور از عصر ابزارهای ساده به دوران عامل‌های هوشمند و خودمختار ارائه دهد تا نه نوآوری فدای ترس‌های فلج‌کننده شود، نه آینده و امنیت ما به‌ دست رقابت‌های تجاری بیفتد.

شما فکر می‌کنید حالا که توانسته‌ایم به قطعات بی‌جان کامپیوتری قدرت تفکر ببخشیم، چگونه می‌توانیم برای این معجزه، خرد جمعی بتراشیم؟ وقتی در آستانه‌ی خلق سیستمی هستیم که می‌تواند هم‌تراز با مغز انسان یا حتی فراتر از آن عمل کند، چه تضمینی وجود دارد که مخلوق جدید از کنترل خارج نشود؟

در یکی از تعیین‌کننده‌ترین دوره‌های تاریخ انسان زندگی می‌کنیم. احتمالاً AGI یا هوش مصنوعی عمومی که می‌تواند تمام توانمندی‌های شناختی مغز انسان را بازآفرینی کند؛ تنها چند سال کوتاه با ما فاصله دارد.

وقتی در دهه‌های آینده به عقب نگاه کنیم، می‌بینیم که امروز در دامنه‌های کوهپایه‌ی تکینِگی ایستاده بودیم؛ نقطه‌ی بی‌بازگشتی که هوش مصنوعی از هوش انسانی پیشی می‌گیرد و سپیده‌دم عصر جدیدی برای بشریت آغاز می‌شود.

هوش مصنوعی عمومی را نمی‌توان با دستاوردهای معمول تکنولوژی، حتی موارد بزرگی مثل اینترنت یا تلفن همراه مقایسه کرد؛ این جهش بیشتر به کشف الکتریسیته یا مهار آتش شباهت دارد. اگر کمی در موضوع عمیق شوید، درمی‌یابید که راهی یافته‌ایم تا به ماسه، توانایی فکرکردن بدهیم، چیزی شبیه معجزه‌ای تمام‌عیار. (اشاره‌ای ظریف به تراشه‌های سیلیکونی که از ماسه ساخته می‌شوند و حالا مغز ما را شبیه‌سازی می‌کنند.)

ابعاد و عمق تأثیرگذاری این فناوری بی‌سابقه خواهد بود؛ شاید ۱۰برابر انقلاب صنعتی، آن هم با سرعتی ۱۰برابر. هوش مصنوعی به ما کمک خواهد کرد تا بزرگ‌ترین چالش‌های جامعه‌ی امروز را حل کنیم؛ از سرعت‌بخشی به کشف داروهای جدید گرفته تا توسعه‌ی منابع انرژی پاک و خلق مواد پیشرفته‌ی نوین.

حتی شاید به نقطه‌ای برسیم که دیگر کمبود منابع، محدودیتی برای پیشرفت انسان ایجاد نکند و وارد عصر بی‌نظیری از فراوانی شویم.»

همین حالا هم مزایای ملموس و کاربردی هوش مصنوعی را در جهان اطرافمان می‌بینیم؛ اما برای تحقق کامل این وعده‌ی بزرگ، باید دوره‌ی حساس گذار را با تأمل و دقتِ فراوان سپری کنیم. هرچه به هوش مصنوعی عمومی نزدیک‌تر می‌شویم، اقدامات فوری برای مهار خطرات احتمالی آن هم اهمیت و ضرورت بیشتری پیدا می‌کند.