استخراج رمزارز در ایران سالهاست یکی از موضوعات بحثبرانگیز حوزه اقتصاد دیجیتال و انرژی است؛ اما حالا این موضوع وارد مرحله تازهای شده است. مجلس شورای اسلامی در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ با بررسی دوفوریتی طرحی درباره مقابله با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز موافقت کرد؛ طرحی که قرار است با اضافه شدن مادهای جدید به قانون مجازات اسلامی، برخورد با استخراج غیرمجاز را جدیتر و مشخصتر کند.
اهمیت این خبر فقط به ماینرها محدود نمیشود. استخراج رمزارز به برق زیادی نیاز دارد و زمانی که این فعالیت بدون مجوز و با استفاده غیرمجاز از شبکه برق انجام شود، موضوع از یک فعالیت اقتصادی به مسئلهای مرتبط با حقوق عمومی، مصرف انرژی و پایداری شبکه برق تبدیل میشود.
در این میان یک نکته بسیار مهم وجود دارد: دوفوریت طرح با تصویب نهایی قانون تفاوت دارد. بنابراین در شرایط فعلی نمیتوان گفت همه اشکال استخراج رمزارز جرمانگاری شده یا مجازاتهای پیشنهادی از همین حالا لازمالاجرا هستند. آنچه در حال حاضر اتفاق افتاده، موافقت مجلس با بررسی سریعتر طرح است.
⚖️ مجلس درباره استخراج غیرمجاز رمزارز چه تصمیمی گرفته است؟
در جلسه علنی مجلس شورای اسلامی در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵، نمایندگان تقاضای بررسی دوفوریتی طرح «الحاق ماده ۶۸۷ مکرر به قانون مجازات اسلامی در خصوص مقابله با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمز ارز» را بررسی کردند.
در نهایت ۱۶۷ نماینده با دوفوریت این طرح موافقت کردند و ۳ نماینده رأی مخالف و ۵ نماینده رأی ممتنع دادند. بر اساس توضیحات مطرحشده در مجلس، هدف اصلی این طرح مقابله با استفاده غیرمجاز از شبکه برق برای استخراج رمزارز و ایجاد ضمانت اجرایی شدیدتر برای این تخلف است.
دوفوریتی بودن طرح یعنی چه؟
دوفوریتی بودن یک طرح به این معنی نیست که قانون همان لحظه تصویب و اجرایی شده است. در چنین شرایطی، روند بررسی طرح با سرعت بیشتری نسبت به روال عادی دنبال میشود تا مجلس بتواند زودتر درباره جزئیات آن تصمیمگیری کند.
بنابراین باید بین سه مرحله تفاوت قائل شد:
- موافقت با دوفوریت طرح
- تصویب متن و مواد طرح
- تبدیل مصوبه به قانون لازمالاجرا پس از طی مراحل قانونی
به همین دلیل، تیترهایی مانند «استخراج رمزارز از امروز جرم شد» میتوانند تصویری نادرست از وضعیت فعلی ایجاد کنند. موضوع اصلی طرح، استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز است و جزئیات نهایی آن باید پس از تکمیل فرایند قانونگذاری مشخص شود.
چرا مجلس روی موضوع برق تمرکز کرده است؟
مشکل اصلی که در توضیحات نمایندگان مطرح شده، خود فناوری بلاکچین یا اصل داراییهای دیجیتال نیست؛ بلکه مصرف انرژی و استفاده غیرمجاز از شبکه برق است.
در جریان بررسی دوفوریت، از سوی نمایندگان ارقامی درباره میزان مصرف برق استخراج غیرمجاز، تعداد مزارع غیرقانونی و تعداد دستگاههای کشفشده مطرح شد. طبق توضیحات ارائهشده در مجلس، استخراج غیرمجاز سالانه خسارت قابل توجهی ایجاد میکند و مصرف برق آن نیز فشار قابل توجهی بر شبکه وارد میکند.
این موضوع باعث شده سیاستگذار به دنبال ایجاد یک چارچوب کیفری روشنتر برای مقابله با فعالیتهایی باشد که بدون مجوز از برق عمومی استفاده میکنند.
🔌 چرا استخراج غیرمجاز رمزارز به یک مسئله جدی تبدیل شده است؟
استخراج رمزارز با دستگاههای تخصصی انجام میشود و این دستگاهها برای فعالیت مداوم به انرژی الکتریکی نیاز دارند. در یک مرکز استخراج قانونی، مصرف انرژی باید در چارچوب مقررات و مجوزهای مربوط انجام شود.
مشکل زمانی شکل میگیرد که تعداد زیادی دستگاه بدون مجوز در یک محل فعال شوند و برق مورد نیاز خود را از مسیرهای غیرمجاز یا انشعابهایی که برای این نوع فعالیت در نظر گرفته نشدهاند تأمین کنند.
فشار بر شبکه برق
یکی از اصلیترین نگرانیها، فشار ناشی از مصرف متمرکز و مستمر برق است. دستگاههای استخراج معمولاً برای مدت طولانی و با بار پردازشی بالا فعالیت میکنند. بنابراین اگر تعداد زیادی دستگاه در یک مکان قرار بگیرد، مصرف برق آن مجموعه میتواند قابل توجه باشد.
وقتی چنین مصرفی خارج از برنامهریزی شبکه اتفاق بیفتد، مسئله فقط میزان مصرف یک دستگاه نیست؛ بلکه مجموع مصرف مراکز متعدد میتواند به فشار بیشتری بر شبکه منجر شود.
استفاده غیرمجاز از منابع عمومی
برق در ایران فقط یک کالای معمولی برای مصرفکننده نهایی نیست و شبکه تولید و توزیع آن با منابع عمومی و زیرساختهای گسترده اداره میشود.
به همین دلیل استفاده غیرمجاز از شبکه برق برای فعالیت اقتصادی، بهخصوص زمانی که در مقیاس بزرگ انجام شود، میتواند تبعات حقوقی و اقتصادی داشته باشد.
دشواری شناسایی مزارع غیرمجاز
یکی از مشکلات مقابله با استخراج غیرمجاز، شناسایی محل فعالیت این مراکز است. یک مزرعه استخراج ممکن است در یک واحد صنعتی، انبار، کارگاه، ساختمان یا حتی فضای غیرمتعارف ایجاد شود.
صدای فنها، گرمای تولیدشده توسط دستگاهها و مصرف مداوم انرژی از نشانههایی هستند که میتوانند در شناسایی چنین مراکزی مؤثر باشند، اما تشخیص نهایی باید توسط مراجع مسئول و بر اساس مقررات انجام شود.
⚖️ مجازات استخراج غیرمجاز رمزارز چه خواهد بود؟
این بخش یکی از مهمترین قسمتهای طرح جدید مجلس است، اما باید با دقت درباره آن صحبت کرد؛ زیرا هنوز نباید متن پیشنهادی را با قانون نهایی و لازمالاجرا اشتباه گرفت.
متن منتشرشده از طرح الحاق ماده ۶۸۷ مکرر، برای فردی که بدون انشعاب قانونی یا با وجود داشتن انشعاب قانونی، از برق به شکل غیرمجاز برای استخراج رمزارز استفاده کند، مجموعهای از ضمانتهای اجرایی را پیشبینی کرده است. از جمله پرداخت بهای خدمات مصرفی بر اساس تعرفه تعیینشده، جزای نقدی چندبرابری نسبت به بهای خدمات مصرفی، قطع موقت انشعاب و ضبط دستگاهها و تجهیزات مورد استفاده.
آیا مجازات حبس در طرح جدید وجود دارد؟
با توجه به متن منتشرشده از ماده ۶۸۷ مکرر، محور مجازات پیشنهادی شامل جزای نقدی، قطع موقت انشعاب و ضبط تجهیزات است و در این متن، مجازات حبس به عنوان مجازات اصلی این ماده ذکر نشده است.
بنابراین عنوان «مجازات حبس در راه است» بیشتر یک تیتر هشداردهنده برای اشاره به تشدید برخورد کیفری است و نباید آن را به معنی قطعی شدن مجازات حبس برای تمام استخراجکنندگان غیرمجاز دانست.
این تفاوت برای یک خبر حقوقی بسیار مهم است. مخاطب باید بداند چه چیزی تصویب شده، چه چیزی پیشنهاد شده و چه چیزی هنوز نهایی نشده است.
آیا دستگاههای ماینر غیرمجاز ضبط میشوند؟
در متن منتشرشده از طرح، ضبط دستگاهها و وسایل مورد استفاده برای استخراج غیرمجاز رمزارز به نفع دولت پیشبینی شده است. البته این حکم نیز در قالب متن طرح مطرح شده و وضعیت نهایی آن به نتیجه فرآیند قانونگذاری بستگی دارد.
این موضوع میتواند یکی از مهمترین تغییرات احتمالی برای فعالان استخراج غیرمجاز باشد؛ زیرا ریسک فعالیت دیگر فقط به هزینه برق یا جریمه محدود نمیشود و خود تجهیزات نیز میتوانند در معرض ضبط قرار بگیرند.
قطع انشعاب چه مفهومی دارد؟
طرح منتشرشده قطع موقت انشعاب را نیز در نظر گرفته است. هدف چنین اقدامی این است که در کنار مجازات مالی، امکان ادامه استفاده از همان انشعاب برای فعالیت غیرمجاز محدود شود.
در عمل، این بخش نشان میدهد سیاستگذار قصد دارد با استفاده از چند ابزار مختلف، فعالیت استخراج غیرمجاز را پرهزینه و دشوار کند.
🏛️ وضعیت فعلی طرح مجلس برای استخراج غیرمجاز رمزارز
در زمان انتشار این مقاله، مهمترین اتفاق ثبتشده، موافقت مجلس با بررسی دوفوریتی طرح در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ است.
بنابراین هنوز باید منتظر مراحل بعدی بررسی و تصویب جزئیات ماند.
آیا استخراج غیرمجاز رمزارز همین حالا جرم جدیدی محسوب میشود؟
نمیتوان صرفاً بر اساس تصویب دوفوریت چنین نتیجهای گرفت.
تصویب دوفوریت به معنی تصویب نهایی تمام مواد و لازمالاجرا شدن آنها نیست. به همین دلیل، هنگام انتشار اخبار بعدی باید بررسی کرد که متن نهایی چه تغییری کرده و مراحل قانونی آن تا کجا پیش رفته است.
این موضوع برای افرادی که در زمینه استخراج رمزارز فعالیت میکنند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تفاوت میان «طرح»، «مصوبه» و «قانون لازمالاجرا» میتواند پیامد حقوقی متفاوتی داشته باشد.
چرا مجلس از ماده ۶۸۷ مکرر استفاده کرده است؟
هدف طرح، ایجاد یک ماده مشخص در قانون مجازات اسلامی برای برخورد با استفاده غیرمجاز از برق در فرآیند استخراج رمزارز است.
این موضوع نشان میدهد قانونگذار قصد دارد رفتار مورد نظر را به شکل روشنتری در چارچوب قانون مجازات تعریف کند تا برخورد با آن صرفاً به مقررات اداری یا برخوردهای موردی محدود نباشد.
🪙 تفاوت استخراج قانونی و استخراج غیرمجاز رمزارز چیست؟
یکی از اشتباهات رایج در بحث ماینینگ این است که «استخراج رمزارز» و «استخراج غیرمجاز رمزارز» یکسان در نظر گرفته شوند.
این دو مفهوم تفاوت دارند.
استخراج رمزارز یک فعالیت فنی و اقتصادی است که در چارچوب مقررات میتواند موضوع مجوزها و ضوابط مشخص قرار گیرد. در مقابل، استخراج غیرمجاز به فعالیتی گفته میشود که خارج از چارچوبهای قانونی یا با استفاده غیرمجاز از منابعی مانند برق انجام شود.
استخراج قانونی
در فعالیت قانونی، فرد یا مجموعه باید مقررات مربوط به فعالیت خود را رعایت کند و منابع انرژی را از مسیرهای مجاز تأمین کند.
رعایت مقررات انرژی، محل فعالیت، تجهیزات و الزامات مربوط به مجوزها از جمله موضوعاتی هستند که میتوانند در قانونی بودن فعالیت نقش داشته باشند.
استخراج غیرمجاز
در استخراج غیرمجاز، مشکل اصلی میتواند استفاده خارج از چارچوب قانونی از منابع انرژی یا فعالیت بدون رعایت الزامات تعیینشده باشد.
به همین دلیل نمیتوان صرفاً داشتن دستگاه ماینر را مساوی با ارتکاب تخلف یا جرم دانست. آنچه اهمیت دارد، نحوه استفاده از دستگاه و رعایت مقررات مربوط به فعالیت است.
⚡ ماینر چرا برق زیادی مصرف میکند؟
دستگاه استخراج رمزارز برای حل محاسبات پیچیده شبکه از سختافزارهای پردازشی استفاده میکند. این پردازش به انرژی نیاز دارد و بخشی از انرژی مصرفشده نیز به گرما تبدیل میشود.
به همین دلیل مراکز استخراج معمولاً به سیستم تهویه و خنکسازی مناسب نیاز دارند.
توان مصرفی دستگاه
هر دستگاه ویژگیهای سختافزاری متفاوتی دارد. قدرت پردازش، نسل تراشهها، معماری دستگاه و بهرهوری انرژی میتوانند میزان مصرف را تغییر دهند.
هرچه یک دستگاه برای دستیابی به توان پردازشی مشخص انرژی کمتری مصرف کند، از نظر بهرهوری انرژی وضعیت بهتری خواهد داشت.
سیستم خنککننده
مصرف انرژی فقط به خود دستگاه استخراج محدود نمیشود. سیستمهای خنککننده، فنها، تهویه و تجهیزات جانبی نیز میتوانند بخشی از مصرف کلی یک مجموعه استخراج را تشکیل دهند.
در مراکز بزرگ، مدیریت گرما به یکی از مسائل مهم تبدیل میشود.
فعالیت شبانهروزی
برخلاف بسیاری از وسایل خانگی که ساعات محدودی استفاده میشوند، دستگاههای استخراج معمولاً برای فعالیت طولانی طراحی شدهاند.
همین استمرار فعالیت باعث میشود مصرف برق یک مرکز استخراج در طول زمان قابل توجه باشد.
🔎 استخراج غیرمجاز رمزارز چگونه شناسایی میشود؟
شناسایی استخراج غیرمجاز یک فرآیند تخصصی است و نمیتوان صرفاً با مشاهده یک دستگاه یا افزایش موقت مصرف برق، درباره قانونی یا غیرقانونی بودن یک فعالیت قضاوت کرد.
با این حال، الگوهای غیرعادی مصرف انرژی، فعالیت تعداد زیادی تجهیزات پردازشی، تجهیزات تهویه و سایر نشانههای فنی میتوانند در بررسیهای تخصصی مورد توجه قرار بگیرند.
الگوی مصرف برق
مصرف مداوم و غیرمعمول برق میتواند یکی از نشانههایی باشد که نیاز به بررسی بیشتر دارد.
در مراکز بزرگ، تعداد زیاد تجهیزات باعث میشود الگوی مصرف با یک مصرف معمولی تفاوت داشته باشد.
تجهیزات استخراج
وجود دستگاههای تخصصی استخراج در کنار تجهیزات خنککننده و زیرساخت برق مناسب میتواند به شناسایی یک مرکز استخراج کمک کند؛ البته تشخیص نهایی باید توسط نهادهای مسئول انجام شود.
همکاری دستگاههای مسئول
موضوع استخراج غیرمجاز فقط به یک نهاد محدود نمیشود و بخشهای مرتبط با انرژی، نظارت و رسیدگی قانونی میتوانند در فرآیند شناسایی و برخورد نقش داشته باشند.
در متن منتشرشده از طرح جدید نیز برای مأموران ذیربط وزارتخانههای مربوطه، پس از طی آموزشهای لازم، نقش ضابط خاص دادگستری در چارچوب قانون آیین دادرسی کیفری پیشبینی شده است.
📊 چه عواملی بر سودآوری استخراج رمزارز تأثیر میگذارند؟
استخراج رمزارز فقط به خرید دستگاه و روشن کردن آن خلاصه نمیشود. سودآوری این فعالیت به مجموعهای از عوامل فنی، اقتصادی و شبکهای وابسته است.
به همین دلیل حتی اگر دو فرد از تجهیزات مشابه استفاده کنند، ممکن است نتیجه اقتصادی یکسانی نداشته باشند.
قیمت و ارزش رمزارز
ارزش بازار رمزارزی که استخراج میشود یکی از عوامل اصلی در تعیین درآمد بالقوه استخراج است.
هرگونه تغییر در ارزش دارایی استخراجشده میتواند روی جذابیت اقتصادی این فعالیت تأثیر بگذارد. به همین دلیل استخراجکننده باید ریسک نوسان بازار را نیز در نظر بگیرد.
هزینه برق
یکی از مهمترین عوامل در اقتصاد استخراج، هزینه انرژی است.
هرچه مصرف برق دستگاه بیشتر باشد یا هزینه تأمین انرژی افزایش پیدا کند، حاشیه سود فعالیت استخراج میتواند کاهش پیدا کند.
به همین دلیل استفاده غیرمجاز از برق نهتنها از نظر حقوقی مسئلهساز است، بلکه میتواند در آینده با ریسکهای مالی و حقوقی بیشتری همراه شود.
بهرهوری دستگاه
دو دستگاه ممکن است قدرت پردازشی نزدیک به هم داشته باشند اما مصرف انرژی متفاوتی داشته باشند.
دستگاهی که برای تولید مقدار مشخصی از توان پردازشی انرژی کمتری مصرف میکند، از نظر بهرهوری شرایط مناسبتری دارد.
سختی شبکه
سختی شبکه یکی دیگر از عوامل مهم است. با تغییر شرایط شبکه و افزایش یا کاهش رقابت میان استخراجکنندگان، میزان محاسبات مورد نیاز و سهم هر دستگاه از پاداش شبکه نیز میتواند تغییر کند.
هشریت
هشریت نشاندهنده توان پردازشی دستگاه برای انجام محاسبات مورد نیاز شبکه است.
در شرایط مشابه، افزایش توان پردازشی میتواند شانس بیشتری برای مشارکت در فرآیند استخراج ایجاد کند، اما این موضوع همیشه به معنی سودآوری بیشتر نیست؛ زیرا مصرف انرژی و هزینه تجهیزات نیز باید همزمان بررسی شود.
هزینه خنکسازی
گرمای تولیدشده توسط دستگاههای استخراج میتواند زیاد باشد. در نتیجه، تجهیزات تهویه و خنکسازی برای مراکز استخراج اهمیت زیادی دارند.
در مناطق گرم یا مراکز بزرگ، این هزینه میتواند بخش مهمی از هزینه عملیاتی را تشکیل دهد.
هزینه نگهداری تجهیزات
فنها، منابع تغذیه، بردها و سایر قطعات سختافزاری ممکن است در اثر فعالیت مداوم دچار استهلاک شوند.
بنابراین محاسبه سودآوری بدون در نظر گرفتن تعمیرات و نگهداری، تصویر کاملی ارائه نمیدهد.
کارمزد استخر استخراج
بسیاری از استخراجکنندگان به جای فعالیت کاملاً مستقل، از استخرهای استخراج استفاده میکنند.
استخرها قدرت پردازشی کاربران مختلف را تجمیع میکنند و در مقابل، طبق مدل فعالیت خود کارمزد دریافت میکنند. میزان این کارمزد نیز یکی از عوامل مؤثر بر بازده نهایی استخراج است.
📉 آیا طرح مجلس میتواند فعالیت ماینرهای غیرمجاز را کاهش دهد؟
اگر طرح در نهایت با ضمانتهای اجرایی پیشبینیشده به قانون تبدیل شود، میتواند ریسک فعالیت غیرمجاز را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، فردی که بدون رعایت مقررات اقدام به استخراج کند، ممکن است علاوه بر هزینه انرژی، با پیامدهای حقوقی، مالی و حتی از دست دادن تجهیزات مواجه شود.
اما اثر واقعی چنین قانونی به چند عامل بستگی دارد.
میزان اجرای قانون
صرف تصویب قانون برای تغییر رفتار کافی نیست. نحوه شناسایی مراکز غیرمجاز، سرعت رسیدگی به پروندهها و اجرای احکام نیز اهمیت زیادی دارد.
امکان فعالیت قانونی
اگر مسیر قانونی برای فعالان این حوزه روشن، قابل دسترس و شفاف باشد، احتمال سوق پیدا کردن فعالیتها به سمت چارچوب قانونی بیشتر میشود.
شرایط بازار انرژی
وضعیت تولید و مصرف برق نیز روی تصمیم سیاستگذار تأثیر میگذارد. در شرایطی که شبکه با ناترازی مواجه باشد، کنترل مصرفهای سنگین و غیرمجاز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
🏠 آیا استخراج رمزارز در خانه هم مشمول این موضوع میشود؟
این پرسش یکی از مواردی است که احتمالاً بعد از انتشار خبر مجلس بیشتر جستوجو خواهد شد.
پاسخ را نباید به شکل کلی «بله» یا «خیر» بیان کرد. موضوع اصلی در طرح، استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز است.
بنابراین محل فعالیت بهتنهایی تعیینکننده نیست. مهم این است که برق چگونه تأمین شده و فعالیت انجامشده چه وضعیتی از نظر مقررات مربوط به استخراج رمزارز و مصرف انرژی دارد.
اگر فردی در یک محیط خانگی دستگاهی را بدون رعایت مقررات مربوط به مصرف برق و استخراج فعال کند، موضوع میتواند با فعالیت قانونی یک واحد مجاز کاملاً متفاوت باشد.
🧾 آیا داشتن دستگاه ماینر بهتنهایی جرم است؟
وجود یک دستگاه استخراج بهتنهایی نباید با استفاده غیرمجاز از برق یا استخراج غیرقانونی یکی دانسته شود.
در بررسی حقوقی، نحوه استفاده از تجهیزات، منبع تأمین برق و رعایت مقررات اهمیت دارد.
به همین دلیل، کاربران نباید صرفاً بر اساس تیترهای خبری تصور کنند که خرید یا نگهداری هر نوع سختافزار استخراج به معنی ارتکاب جرم است.
جزئیات نهایی قانون و مقررات اجرایی تعیین میکند که چه رفتاری دقیقاً مشمول ضمانت اجرایی خواهد بود.
🌐 تأثیر احتمالی طرح جدید بر صنعت استخراج رمزارز
اگر برخورد با استخراج غیرمجاز تشدید شود، احتمالاً فعالیتهای زیرزمینی با ریسک بیشتری مواجه خواهند شد.
از طرف دیگر، فعالان قانونی ممکن است با یک محیط رقابتی متفاوت روبهرو شوند؛ زیرا بخشی از فعالیتهایی که پیشتر با استفاده غیرمجاز از انرژی انجام میشد، ممکن است کاهش پیدا کند.
تأثیر بر سرمایهگذاری
فعالان حرفهای معمولاً پیش از ورود به هر صنعت، وضعیت حقوقی آن را بررسی میکنند.
هرچه مقررات روشنتر باشد، تصمیمگیری برای سرمایهگذاری نیز آسانتر میشود. در مقابل، تغییرات سریع و ابهام در قوانین میتواند ریسک سرمایهگذاری را افزایش دهد.
تأثیر بر مزارع استخراج
مزارعی که خارج از چارچوب مقررات فعالیت میکنند، بیشترین تأثیر را از چنین طرحی خواهند پذیرفت.
مزارع قانونی نیز باید مقررات جدید را بهدقت بررسی کنند تا فعالیت آنها با الزامات قانونی مطابقت داشته باشد.
تأثیر بر بازار تجهیزات استخراج
تشدید برخورد با فعالیت غیرمجاز میتواند تقاضا برای تجهیزات استخراج را تحت تأثیر قرار دهد؛ با این حال نمیتوان بدون مشاهده اجرای قانون و واکنش فعالان بازار درباره میزان این اثر با قطعیت اظهار نظر کرد.
🧠 چرا نباید خبر جرمانگاری را با ممنوعیت کامل ماینینگ اشتباه گرفت؟
یکی از مهمترین نکاتی که باید در پوشش این خبر رعایت شود همین است.
موضوع طرح مجلس، مقابله با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز است.
بنابراین نمیتوان از این خبر نتیجه گرفت که فناوری استخراج رمزارز بهطور کامل ممنوع شده است.
این تفاوت از نظر حقوقی و اقتصادی اهمیت زیادی دارد.
ممکن است یک فعالیت به دلیل نداشتن مجوز یا استفاده غیرمجاز از منابع انرژی با مشکل مواجه شود، اما این مسئله به معنی ممنوعیت کلی فناوری یا دارایی دیجیتال مورد نظر نیست.
❓ سوالات متداول درباره استخراج غیرمجاز رمزارز
آیا استخراج غیرمجاز رمزارز جرم شده است؟
مجلس در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ با بررسی دوفوریتی طرحی برای مقابله با استفاده غیرمجاز از برق جهت استخراج رمزارز موافقت کرد. این اتفاق را نباید با لازمالاجرا شدن یک قانون جدید یکسان دانست؛ مراحل قانونگذاری و وضعیت نهایی طرح اهمیت دارد.
آیا مجازات حبس برای ماینرهای غیرمجاز قطعی شده است؟
در متن منتشرشده از ماده پیشنهادی ۶۸۷ مکرر، مجازاتهایی مانند جزای نقدی، قطع موقت انشعاب و ضبط تجهیزات مطرح شده و حبس به عنوان مجازات اصلی این ماده ذکر نشده است. بنابراین نمیتوان در شرایط فعلی از قطعی شدن حبس برای تمام ماینرهای غیرمجاز صحبت کرد.
آیا دستگاه ماینر غیرمجاز ضبط میشود؟
در متن منتشرشده از طرح، ضبط دستگاهها و وسایل مورد استفاده برای استخراج غیرمجاز به نفع دولت پیشبینی شده است. البته وضعیت نهایی این حکم به نتیجه فرآیند تصویب طرح بستگی دارد.
آیا استخراج رمزارز بهطور کامل ممنوع شده است؟
خیر، خبر فعلی درباره ممنوعیت کلی استخراج رمزارز نیست. تمرکز طرح بر استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز است.
آیا استخراج قانونی با استخراج غیرمجاز تفاوت دارد؟
بله. استخراج قانونی در چارچوب مقررات و الزامات تعیینشده انجام میشود، در حالی که استخراج غیرمجاز میتواند شامل فعالیت خارج از چارچوب قانونی یا استفاده غیرمجاز از منابع انرژی باشد.
چرا مجلس این طرح را با دوفوریت بررسی میکند؟
یکی از دلایل مطرحشده در مجلس، فشار مصرف استخراج غیرمجاز بر شبکه برق و خسارتهای ناشی از این فعالیت عنوان شده است. در جلسه مجلس نیز آمار قابل توجهی درباره تعداد مزارع و دستگاههای غیرمجاز مطرح شد.
آیا مصرف برق مهمترین عامل در سودآوری استخراج است؟
برق یکی از مهمترین عوامل است، اما تنها عامل نیست. ارزش رمزارز استخراجشده، هشریت، سختی شبکه، بهرهوری دستگاه، هزینه خنکسازی، نگهداری تجهیزات و کارمزد استخر استخراج نیز روی نتیجه اقتصادی اثر دارند.
آیا طرح جدید روی استخراج بیت کوین تأثیر میگذارد؟
در صورت تصویب نهایی و اجرای مقررات پیشنهادی، استخراج بیت کوین یا سایر رمزارزها در صورتی که با استفاده غیرمجاز از برق انجام شود، میتواند با محدودیتها و ضمانتهای اجرایی بیشتری مواجه شود. میزان تأثیر واقعی به متن نهایی قانون و نحوه اجرای آن بستگی دارد.
🔚 جمعبندی؛ آینده استخراج غیرمجاز رمزارز چه میشود؟
تصمیم اخیر مجلس را میتوان یکی از جدیترین اقدامات قانونگذاری برای مقابله با استخراج غیرمجاز رمزارز دانست. نمایندگان در ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ با بررسی دوفوریتی طرح الحاق ماده ۶۸۷ مکرر به قانون مجازات اسلامی موافقت کردند؛ طرحی که هدف آن برخورد مشخصتر با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز است.
با این حال، هنوز باید میان طرح در حال بررسی و قانون لازمالاجرا تفاوت گذاشت. متن منتشرشده از طرح، ضمانتهایی مانند پرداخت هزینه خدمات مصرفی، جزای نقدی، قطع موقت انشعاب و ضبط تجهیزات استخراج را پیشبینی کرده است، اما سرنوشت نهایی این موارد به مراحل بعدی قانونگذاری وابسته است.
از نگاه اقتصادی نیز موضوع فقط به برخورد قضایی محدود نمیشود. استخراج رمزارز یک فعالیت وابسته به انرژی، سختافزار و شرایط شبکه است و هزینه برق، بهرهوری دستگاه، هشریت، سختی شبکه، هزینه خنکسازی، تعمیرات و شرایط بازار همگی میتوانند روی سودآوری آن تأثیر بگذارند.
در نهایت، اگر هدف قانونگذار کاهش فعالیتهای غیرمجاز و مدیریت مصرف انرژی باشد، نتیجه نهایی فقط به شدت مجازاتها وابسته نیست؛ شفافیت مقررات، امکان فعالیت قانونی، نظارت مؤثر و اجرای یکسان قانون نیز نقش مهمی خواهند داشت.
بنابراین در حال حاضر بهتر است خبر را اینگونه خلاصه کنیم: مجلس مسیر بررسی سریعتر طرحی برای جرمانگاری و تشدید برخورد با استفاده غیرمجاز از برق برای استخراج رمزارز را آغاز کرده است؛ اما برای اعلام جزئیات قطعی مجازات و زمان اجرای آن باید منتظر تکمیل فرآیند قانونی ماند.
